Savoir vivre και γαστρονομία

Δύο κόσμοι αλληλένδετοι ή αντίθετοι;

Σε μια κοινωνία που συνεχώς χάνεται η ευγένεια και οι καλοί τρόποι συμπεριφοράς,  υπάρχουν κάποιοι όπου κατά την διάρκεια ενός γεύματος χρησιμοποιούν κώδικες  επικοινωνίας με τους σερβιτόρους και το ίδιο το εστιατόριο ή ακόμη και τους καλεσμένους τους στο σπίτι.
Γράφει ο Παναγιώτης Γκουγκουλίδης *

 

Με τον ελληνικό όρο «γαστρονομία», λέξη που χρησιμοποιείται διεθνώς «χαρακτηρίζεται η τέχνη απόλαυσης εκλεκτής τροφής, στην οποία και συμπεριλαμβάνεται όχι μόνο η επιλογή και η παρασκευή τροφής αλλά και το σερβίρισμά της» (Wikipedia).

Επομένως λοιπόν συζητάμε για το food styling, το food serving, την ίδια τη γεύση αλλά και το χώρο που τρώμε. Είναι λυπηρό το γεγονός ότι στην εποχή μας τα περισσότερα από αυτά αγνοούνται. Κατανάλωση πρόχειρου φαγητού όσο πιο γρήγορα γίνεται, με πολλή ‘χημεία’ για γεύση.

Η λέξη «εστιατόριο» εμπεριέχει την λέξη «εστία», το τζάκι δηλαδή, τη φωτιά. Στην αρχαία Ελλάδα ήταν ο βασικός – κεντρικός  χώρος στο σπίτι, και για αυτό σήμαινε την οικογενειακή ένωση. Από την  λέξη εστία, λοιπόν, προέκυψε το ρήμα «εστιάω» = φιλοξενώ που πήρε αργότερα την έννοια ‘φιλοξενώ σε γεύμα’. Ο χώρος που συν-εστιάζονται οι άνθρωποι δεν είναι ένας απλός χώρος, αλλά ένας  χώρος  γεμάτος θετική ‘ενέργεια’.

Επίσημο δείπνο του φιλανθρωπικού σωματείου Health Visitors Association. Λήψη: Λονδίνο, περίπου το 1930. Φωτογραφία: Wellcome Trust/ Wikimedia Commons.

 

Βέβαια έχω αναρωτηθεί ουκ ολίγες φορές πόσοι επαγγελματίες σερβιτόροι υπάρχουν στην εποχή μας. Ευτυχώς όμως υπάρχουν!  Έχω αναρωτηθεί εξίσου πολλές φορές πως είναι δυνατόν να συνωστίζονται πάνω από έναν μπουφέ τόσοι πολλοί πελάτες  με “self service” εξυπηρέτηση. Το κριτήριο επιλογής τους είναι η τιμή, η ποσότητα ή το ‘προκάτ’ φαγητό.

Συχνά σε μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες  ετοιμάζονται  υπέροχοι μπουφέδες με πραγματικά γαστρονομικά αριστουργήματα  στα οποία ουδείς δίνει σημασία…T-bone steak , spare ribs, φιλέτα σολομού, υπέροχες σάλτσες και μοναδικές γαρνιτούρες περνούν απαρατήρητα.

Οι πελάτες πέφτουν στην κυριολεξία με τα μούτρα, γεμίζοντας πιάτα, βάζοντας όλα τους τα φαγητά στοιβαγμένα σε ένα πιάτο, και έπειτα γεμίζουν ακόμη δέκα πιάτα, σπρώχνοντας τους διπλανούς  τους, αδιαφορώντας αν θα απολαύσουν ή καλύτερα αν θα ‘διασκεδάσουν’ με το φαγητό τους. Μοναδικός σκοπός τους είναι η ικανοποίηση της κοιλιάς.

Όλα τα παραπάνω υποδηλώνουν ότι η ώρα του φαγητού είναι μια ιδιαίτερη στιγμή και πρέπει να την αντιμετωπίζουμε έτσι ακριβώς . Με κάθε επισημότητα και με απόλυτο σεβασμό. Ορίστε μερικά tips.

Στο γεύμα

Μην αρχίζετε να τρώτε εάν δεν έχουν προσέλθει όλοι στο τραπέζι. Το γεύμα θα πρέπει να ξεκινήσει για όλους τους καλεσμένους την ίδια στιγμή. Φροντίστε να βρίσκεστε στην ώρα σας. Είναι κολακευτικό να τραβάτε την καρέκλα στις κυρίες για να κάτσουν.  Έχει ενδιαφέρον πριν το φαγητό να ξεκινήσετε με ένα απεριτίφ που θα χαλαρώσει την ατμόσφαιρα της παρέας. Συνοδέψτε με ένα ωραίο κρασί στην συνέχεια το φαγητό σας. Είναι προτιμότερο να διαλέξετε πρώτα το τι θα φάτε και στην συνέχεια το κρασί που ταιριάζει.

Δημιουργήστε μικρά χρονικά κενά μεταξύ των ορεκτικών και των κυρίως πιάτων. Όσο μεγαλύτερη διάρκεια έχει το γεύμα σας, τόσο πιο διασκεδαστικό γίνεται και, ταυτόχρονα, πιο ευκολόπεπτο.

Η αποστολή της Australian Rugby League Team, σε επίσημο δείπνο στην Αγγλία. Λήψη: Δεκέμβριος 1929.  Φωτογραφία: State Library of Queensland/ Wikimedia Commons.

 

Χρησιμοποιήστε πετσέτα φαγητού. Δίνει ένα εορταστικό ύφος, αρκεί να  χρησιμοποιηθεί σωστά.  Απλώστε την στα πόδια σας, ή αφήστε τον σερβιτόρο να το κάνει εφόσον βρίσκεστε σε κάποιο εστιατόριο. Η πετσέτα δεν μπαίνει στον λαιμό, και δεν  χρησιμοποιείται για να …φτύνουμε το φαγητό σε περίπτωση που δεν μας αρέσει, αλλά ούτε φυσάμε την μύτη μας. Για τέτοιο σκοπό ζητήστε χαρτοπετσέτα. Μόνο όταν τελειώσουμε το γεύμα μας την αφήνουμε πάνω στο τραπέζι.

Θεωρείται αυτονόητο ότι τρώμε τα πάντα με μαχαιροπίρουνο και όχι με τα χέρια. Είναι μόνο μύθος ότι «το κοτόπουλο και η γυναίκα θέλουν χέρι». Εξαίρεση μπορεί να αποτελέσει το ψωμί. Κρατάμε το μαχαίρι με το δεξί χέρι και το πιρούνι με το αριστερό. Όπως ακριβώς στρώνουμε και το τραπέζι. Τα μαχαιροπίρουνα έχουν ιδιαίτερη σημασία στο πως τα χειριζόμαστε γιατί πραγματικά υποδηλώνουν πόσο καλά γνωρίζουμε το savoir vivre της γαστρονομίας. Στο σχετικό σκίτσο φαίνεται ο ‘κώδικας επικοινωνίας’ ανάλογα με τη θέση τους στο πιάτο.


Ένας έμπειρος σερβιτόρος μπορεί να αντιληφθεί τις ανάγκες του πελάτη του. Εάν έχει τελειώσει το γεύμα του, αν του άρεσε ή όχι.


Στο τραπέζι

Την ώρα του φαγητού δεν μασάμε με το στόμα ανοικτό, δείχνοντας την τροφή μας, και φυσικά αποφεύγουμε να μιλάμε.  Από την ημέρα που αποκτήσαμε κινητά είναι σύνηθες το φαινόμενο να κοιτάμε το τηλέφωνο συνέχεια, κάτι που δεν συμβαδίζει με τους καλούς τρόπους του γεύματος. Πάνω στο τραπέζι που γευματίζουμε δεν θα πρέπει να υπάρχουν, κλειδιά, πορτοφόλια και κινητά τηλέφωνα.

Σε περίπτωση που βρίσκεστε σε φιλικό τραπέζι μην ζητάτε συνέχεια πράγματα που πιθανόν να μην υπάρχουν. Φέρνετε σε δύσκολη θέση τον οικοδεσπότη. Ακόμη και αν δεν σας αρέσει το φαγητό μην το δείξετε. Η ευγένεια σας πρέπει να υπάρχει και σε δύσκολες στιγμές.

Δεν σχολιάζουμε ποτέ αρνητικά. Από την άλλη μεριά, αν σας αρέσει πάρα πολύ αυτό που τρώτε, μην σκουπίσετε το πιάτο σας. Αφήστε την τελευταία μπουκιά μέσα στο πιάτο. Δεν θα σας δώσει περισσότερη …δύναμη.

Εάν στο τέλος του γεύματος ή και στην αρχή κάποιες φορές μας δοθεί ζεστή πετσέτα για να σκουπιστούμε, είναι μόνο για τα χέρια και όχι για το πρόσωπο ή τον λαιμό.

Οι έντονοι ρυθμοί της ζωής μπορεί να είναι μια τέλεια δικαιολογία για να αποφύγουμε όλα τα παραπάνω, ωστόσο η σίτιση δεν είναι μια απλή υπόθεση ανάγκης για το σύγχρονο άνθρωπο που ψάχνει απλά την επιβίωση, αλλά είναι μια τέλεια ευκαιρία για να ομορφύνει την καθημερινότητά του, και να φτάσει προς την μέθεξη.

 Παναγιώτης Γκουγκουλίδης

Eργάζεται ως F&B Manager στο ξενοδοχείο Amaronda Resort & Spa (κόλπος Μαλακώντα, Ερέτρεια). Παράλληλα είναι F&B Consultant Manager στην εταιρεία Premium Business Center. Είναι μέλος της Food & Beverage Manager Association of Greece ενώ απασχολείται κι ως εκπαιδευτικός στον Τομέα Τουρισμού του ΙΕΚ ΑΛΦΑ. 

You might also like